Okoń

Okoń (nazwa łacińska: Percafluviatilis, nazwa angielska: perch, znany również jako okoń pospolity) to drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych. Zasięg występowania okonia jest bardzo szeroki. W Europie rybę tę można spotkać zarówno w wodach płynących, jak i stojących zbiornikach wodnych, przy czym jest kilka wyjątków. Okoń nie występuje: na Półwyspie Iberyjskim, w północnej Szkocji, zachodniej części Skandynawii, południowych i środkowych Włochach i zachodniej części Bałkanów. Okonia można spotkać również w zbiornikach wodnych leżących na terenie Irlandii i Australii. Co ważne jednak, tam okoń nie występuje w sposób naturalny – został aklimatyzowany, czyli przystosowany do zmienionych warunków środowiska. Mimo że okoń pospolity występuje w wielu różnorodnych zbiornikach wodnych (zbiorniki zaporowe, stawy, jeziora, rzeki górskie, rzeki średnie i wielkie nizinne, wody przybrzeżne Morza Bałtyckiego i nawet słonawe wody przybrzeżne w estuarium rzek), to zawsze są to wody do 1000 m n.p.m.

Młode okonie najczęściej tworzą ławice, a to oznacza, że pływają w grupie. Takie rozwiązanie jest uzasadnione zarówno kwestią bezpieczeństwa, jak i łatwością zdobycia pożywienia. W przypadku starszych osobników sytuacja wygląda różnie – część żyje w niewielkich grupach, inne przemierzają zbiorniki wodne samotnie.

okońCiało okonia jest bocznie spłaszczone, pokryte małymi łuskami i dość wysokie. Charakterystyczną częścią ciała tej ryby są pokrywy skrzelowe, a to za sprawą ząbkowanych i pokrytych ostrymi kolcami krawędzi górnych. Jeżeli chodzi o otwór gębowy, to jest on duży, a zarówno przednia, jak i tylna krawędź szczęki sięga do oka.

Ubarwienie okoni jest zróżnicowane i uzależnione od głębokości, na której przebywają poszczególne osobniki. Regułą jest, że okonie żyjące w głębokich wodach mają ciemniejsze ubarwienie niż te, które żyją w płytkich wodach, co oczywiście ma bezpośredni związek z ilością światła, która do nich dociera. Ubarwienie zależy również od tego, czy mowa o samicach czy też samcach – samice są jaśniejsze. Grzbiet dorosłego okonia może być ciemnoszary lub oliwkowozielony, ale boki zawsze są jaśniejsze, choć przecięte ciemniejszymi, dość szerokimi, poprzecznymi pasami (może być ich od pięciu do dziewięciu). Brzuch może mieć kolor biały lub czerwony o srebrzystym połyku. Podobnie niejednorodne ubarwienie ma miejsce w przypadku płetw – pierwsza jest zielonkawo-szara z ciemną plamą w tylnej części, a płetwy piersiowe są żółtoszare. Tęczówka oczu okoni jest żółta.

Tarło okonia przypada na okres od marca do czerwca, gdy temperatura wody wynosi ok. 6 stopni Celsjusza. Tarliska okoni mieszczą się na płyciznach, a ikra jest przytwierdzana do zróżnicowanego podłoża – mogą to być kamienie, roślinny porastające dno zbiornika wodnego lub nawet przypadkowe gałęzie, które zostały zanurzone w wodzie. Wygląd ikry jest przy tym bardzo charakterystyczny– to długie na ok. 2 m wstęgi. Okres wylęgania wynosi od 14 do 21 dni, a larwy mierzą od 3 do 6 mm.

Młode okonie najczęściej odżywiają się planktonem i ikrą – zarówno okoni, jak i innych ryb, przy czym najczęściej karpiowatych. Pożywienie dorosłych osobników jest bardziej zróżnicowane. Obok skorupiaków, są one w stanie polować na mniejsze od siebie ryby (np. płocie), zjadają również większe bezkręgowce, np. raki. W zależności od zbiornika, w którym występują okonie, bardzo często polują one na ośliczki wodne, czyli niewielkie skorupiaki. Pożywienia najczęściej poszukują o wchodzie i zachodzie słońca, choć aktywne potrafią być cały dzień. Nie polują w nocy, bo wówczas zapadają w „stan głębokiego snu”. Na ten czas zwijają płetwę grzbietową, a płetwami brzusznymi i ogonową opierają się o dno zbiornika wodnego.

Okres ochrony okonia: brak, aczkolwiek są wyjątki. Przykładowo w wodach okręgu gdańskiego okres ochronny obowiązuje do 1 marca do 30 kwietnia, a wymiar ochronny wynosi 18 cm.

Wymiar ochronny: do 18 cm.

Rekord Polski: 2,65 kg, 55 cm.